aa -

Ecologische schooltuin voor en door kinderen én buurtbewoners

Bedenker: Karen Poel


Uitvoerder: Tuinvriend Karen , leerlingen Freinetschool de Pit, buurttuinvrienden


Foto’s: Karen Poel


Meer info: www.vzwmetamorphose.blogspot.be / www.schooltuindepit.blogspot.be

Schoolomgevingen kunnen in nauwe samenwerking met schoolkinderen en buurtbewoners meer groen in de stad creëren via educatief en ecologisch eetbaar groen. Bij de aanplanting van de schoolomgeving kan men kiezen voor fruitbomen, kruiden, groenten, klein fruit, met een mix van kleurrijke bloemen en gevelgroen. Die aanplanting zorgt voor meer groen in het straatbeeld en voor interactie tussen tuinierende kinderen, buurtbewoners en voorbijgangers, het hele jaar door. Elk seizoen bezorgt je bovendien een andere beleving, een andere kijk.

Een ecologische schooltuin biedt heel wat ervaringsgerichte natuureducatie, waar zelfs de jongste kleuters al iets van kunnen opsteken. Een tuin op school met aandacht voor de biodiversiteit en alle kringlopen in de natuur, afvalarm tuinieren door het houden van kippen …

Een zichtbare, educatieve schooltuin nodigt buurtbewoners zonder tuin uit om mee te helpen. Zo’n tuin zorgt voor extra sociale contacten en een uitwisseling van kennis en producten. Buurtbewoners kunnen bijvoorbeeld hun groenafval en oud brood aan de kippen geven in ruil voor eitjes of zelfgemaakt gebak van de kinderen. Met zelfgeteelde groenten en kruiden kunnen buurtbewoners en kinderen samen gerechtjes maken. Beiden leren zo meer over de verschillende soorten, smaken, seizoensgroenten en fruit, en de eigenschappen van planten.

Ook voorbijgangers kunnen elk seizoen meegenieten van de verschillende kleuren en groeifases. Op een infopaneel in de straat wordt regelmatig verslag uitgebracht en fotomateriaal uitgehangen over de tuinwerking op school. Ook worden er meehelpdagen en educatieve lesmomenten georganiseerd waarbij ook geïnteresseerden uitgenodigd worden. Bijvoorbeeld: de fruitboer die de school heeft geholpen bij de keuze van de verschillende fruitboomrassen en bessenhagen, komt jaarlijks uitleg geven in de derde graad hoe men fruit moet planten, snoeien, enten, stekken. Ook hangt men op het infopaneel receptjes met zelfgekweekte groenten en kruiden en zoveel meer.

Veel voorbijgangers blijven gewoon even staan en genieten van al dat groen dat hen op hun weg door de stad verrassend aanspreekt. Ook de scharrelende kippen hebben altijd heel wat bekijks. Groen spreekt aan, brengt rust in het straatbeeld en biedt een plaats voor onverwachte ontmoetingen.

Caroline

30/08/2013 at 18:53

Een heel leuke samenwerking, waar iedereen beter van wordt. Sociale contacten tussen groot en klein komen tot stand in een leuke omgeving waardoor er ook spontaan kennisoverdracht door ontstaat.

Marleen Van der Velden

05/05/2014 at 12:16

Een schooltuin is een wonderlijke creatieve ruimte waar kinderen, ongeacht hun mogelijkheden, iets kunnen realiseren wat door anderen naar waarde wordt geschat. Deze schitterende schooltuin is een van de 157 schooltuinen die Landelijke Gilden financieel en educatief ondersteunt. Elke schooltuin heeft een uniek concept en verhaal. De oogst is overal even lekker.

ecologischeschooltuin.png De ecologische schooltuin is een mooi voorbeeld van natuurbeleving en -educatie op school, waardoor een draagvlak voor ecologisch tuinieren, koken en leven wordt gecreëerd bij de kinderen, hun familie en het personeel van de school. Het project levert bovendien bijzondere inspanningen (infopaneel, meehelpdagen ...) om ook de buurtbewoners en passanten te betrekken bij de ecologische tuin en de activiteiten errond. Daarnaast werkt de school samen met een dagactiviteitencentrum (sociale economie).

De eetbare schooltuin biedt ervaringsgerichte natuureducatie, op de eerste plaats voor de schoolkinderen, maar ook voor de buurtbewoners en mensen van het dagactiviteitencentrum. In die schooltuin kan men kennismaken met kringlooptuinieren, het ecologisch telen en klaarmaken van seizoensgroenten en fruit, het houden van kippen ... De schooltuin biedt volop kansen tot leerrijke ervaringen door de seizoenen heen: telkens valt er iets anders te beleven, te zien, te proeven, te doen, te oogsten ...

De ecologische schooltuin heeft een positieve impact op de omgevingskwaliteit door een vergroening en verfraaiing van de schoolomgeving. Naast het uitzicht op de ecologische schooltuin vanuit de aanpalende woonomgeving biedt dit project ook mogelijkheden tot actievere participatie vanuit de buurt. Beide aspecten kunnen een positieve impact hebben op de woonkwaliteit in de omgeving van de school, zeker in een stedelijke context waar lang niet iedereen een eigen tuin heeft.

Het actief betrekken van de buurtbewoners en voorbijgangers bij de ecologische schooltuin door informatie- en productenuitwisseling en het organiseren van gezamenlijke activiteiten heeft bovendien een grote positieve impact op de sociale samenhang in de buurt.

In de eetbare schooltuin worden seizoensgebonden fruit, groenten, kruiden, eitjes en afgeleide producten geproduceerd voor de leerlingen en het personeel van de school en de buurtbewoners. Ecologisch tuinieren zonder het gebruik van bestrijdingsmiddelen en kunstmest levert vruchten op die gezond zijn en vrij van pesticidenresten. Dat leidt tot positieve effecten op voedingspatronen. We kunnen spreken van een significante verhoging van het algemene welzijn.

De eetbare schooltuin kan ook voedselbronnen en schuilplaatsen bieden aan de lokale fauna. De bloesems van de fruitbomen en -struiken, van de kruiden en bloemen trekken bijen, hommels, vlinders en andere insecten aan. Ook vogels kunnen meegenieten van wat de tuin voortbrengt. Verstoringsgevoelige soorten zal men er niet aantreffen, omdat de tuin intensief wordt gebruikt. Een ecologische schooltuin kan een stapsteen vormen voor een aantal dier- en plantensoorten in een stedelijke context.

Kringlooptuinieren beantwoordt aan het ‘cradle to cradle’-principe; afval wordt opnieuw voedsel. Zo kan groenafval aan de kippen worden gevoerd of gebruikt worden voor het maken van compost. De aanplant van fruitbomen, klein fruit, kruiden, groenten, bloemen en gevelgroen in een schooltuin draagt beperkt bij tot de opname van CO2. Er is minder transport nodig door op lokale productie en afname van groenten en fruit in te zetten. Lokale productie maakt een omgeving minder afhankelijk van de grote logistieke stromen. Zo worden buurten weerbaarder tegen klimaatgerelateerde invloeden zoals het mislukken van oogsten door extreme hitte, extreme regenval of andere.

De methodiek van deze duurzaamheidstoets wordt hier verder toegelicht.